Bulut Hesaplama (Cloud Computing) terimini sıkça duymaya başladık. İsmi bize bazı ipuçları verse de, arkadasında yatan mantık görünenden biraz daha farklıdır. Bu yazıda bulut hesaplama ile ilgili temel kavramlara kısaca değineceğim.

Bulut hesaplama; BT kaynaklarının servis olarak sunulmasıdır. Peki ama “kaynak nedir?”, “servis olarak sunmak ne demektir?”. Küçük bir örnek ile açıklayayım.

Şirketinizde bir muhasebe programı kullanacaksınız. Bunun için size gerekenler:

• Bu programı barındıracak ve sunacak sunucu ve aÄŸ alt yapısı
• Kullanıcıların bilgisayarlarına bu programın istemci sürümünün yüklenmesi
• Alt yapı ve kullanıcı sorunları için konusunda yetkin personel ihtiyacı

Tüm bu gereksinimler ciddi bir maliyet ve iş gücü kaybına neden olur. Bunun yerine bu programı örütbağdan (internetten) servis olarak sunan bir şirketten hizmet olarak kullanabilirsiniz. Böylece:

• Alt yapıya gereksiniminiz olmaz.
• Kullanıcı bilgisayarlarında bir tarayıcı ve örütbaÄŸ (internet) baÄŸlantısı olması yeterlidir.
• Herhangi bir ÅŸekilde ek personel ihtiyacı olmaz.

Bu örnekte de görüldüğü gibi bulut hesaplamının 5 temel faydası vardır:

• Maliyetleri düşürür.
• Donanım ve sistem gereksinimi yoktur. Tarayıcı ve internet baÄŸlantısı olması yeterlidir.
• Ortam/mekan bağımsız olarak her yerden baÄŸlanılabilir.
• Uzman personel ihtiyacı yoktur.
• Ä°ÅŸ sürekliliÄŸini arttırır ve riskleri düşürür.

Peki bulut hesaplamaya böyle toz-pembe bir yaklaşım doğru mudur? Hiç mi olumsuz tarafı yoktur? Maalesef her yeni teknolojinin ihtiva edebileceği temel riskler bulut hesaplama için de sıralanabilir:

• Tüm verileriniz servis saÄŸlayıcısında bulunur. Peki bu verilere yetkisi kiÅŸiler eriÅŸebilir mi? Verilerin güvenliÄŸi konusunda bir şüphe olacaktır.
• Birlikte çalışılan servis saÄŸlayıcının deÄŸiÅŸtirilmesi zor olacaktır. Tüm verilerin ve ayarların diÄŸer servis saÄŸlayıcıya aktarılması için gerekli standartlar henüz oturmuÅŸ deÄŸildir. (Open Cloud Manifesto bu konuda önemli bir adım: www.opencloudmanifesto.org)
• Yasal düzenlemelerin neden olduÄŸu kısıtlar. Denetim mekanizmalarının oturmamış olması. Servis saÄŸlayıcıların sürekliliÄŸi.

Peki servis sağlayıcılar açısından düşündüğümüzde, bulut hesaplama nasıl olur, çeşitleri nelerdir?

• Servis olarak yazılım: Kullanıcının uygulamaya tarayıcı veya istemci programı ile baÄŸlanması. Örnek: Google Docs, Zoho Office, Yahoo Mail
  
• Platform olarak servis: Servis saÄŸlayıcı alt yapıyı hazırlar, müşteriler bu alt yapı üzerinde uygulamalarını geliÅŸtirip barındırırlar. Örnek: Salesforce.com, Google Apps Engine
• Servis olarak alt yapı: Müşteri sistem ve alt yapı gereksinimleri için bir servis saÄŸlayıcı kullanır. Örnek: Amazon, GoGrid

Bulut hesaplama Servis Odaklı Mimari (Service Oriented Archtiecture, SOA) ile karıştırılmaması gereken bir yapı olmakla birlikte, SOA ile oldukça fazla benzer özellikleri vardır.

Not: Cloud Computing terimi için “Bulut Hesaplama” karşılığı kullanılabilir. Ancak “Küme Hesaplama” ya da “Küme BiliÅŸimi” gibi kavramlar da yanlış deÄŸildir.

İlgili Bağlantılar:

• Cloud Computing (Wikipedia)
• Cloud Computing (InfoWorld)
• Cloud Computing: Genel Görünüm (ComputerWorld)