Kara Odalar » Ziya G├Âkalp’in iki ├Âl├╝ms├╝z eseri

Ziya G├Âkalp’in iki ├Âl├╝ms├╝z eseri

Genel @ 30 Ekim 2011 - 18:09

1918’de yazd─▒─č─▒ “T├╝rkle┼čmek ─░sl├ómla┼čmak Mu├ós─▒rla┼čmak” ve 1924’de yazd─▒─č─▒ “T├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝n Esaslar─▒” kitaplar─▒yla Ziya G├Âkalp (1876-1924); 100 y─▒la yak─▒n s├╝redir T├╝rk ulusuna yol g├Âstermeye devam ediyor.

Ziya G├Âkalp Kitaplarda T├╝rkl├╝─č├╝ ve T├╝rk├ž├╝l├╝─č├╝ dil, k├╝lt├╝r, uygarl─▒k, siyaset, hukuk, ahl├ók, ekonomi, felsefe ve sanat dallar─▒nda de─čerlendiriliyor ve ortak ama├ž i├žin yap─▒lmas─▒ gerekenleri s─▒ral─▒yor. 90 y─▒l ├Ânce yaz─▒lan bu kitaplar g├╝ncel siyasi tart─▒┼čmalardan uzakta ger├žek├ži ve mant─▒kl─▒ fikirlere dayan─▒yor.

Kitaplardan notlar─▒m:

  • T├╝rk├ž├╝l├╝k, T├╝rk ulusunu y├╝kseltmek demektir. Bu y├╝kseltme T├╝rk Dili’ni, T├╝rk Edebiyat─▒’n─▒, T├╝rk K├╝lt├╝r├╝’n├╝, T├╝rk Sanat─▒’n─▒ ve T├╝rk Ahl├ók’─▒n─▒ ya┼čatmak, geli┼čtirmek ve yaymak ile olur.
  • Ulus: dil, din, ahl├ók ve sanat bak─▒mlar─▒ndan ortak olan, yani ayn─▒ e─čitimi alm─▒┼č bireylerden olu┼čan bir topluluktur. Irksal, co─črafyasal, kavimsel, siyasal veya istemsel bir topluluk de─čildir.
  • Uygarl─▒k: y├Ântemle yap─▒lan ve bir ulustan di─čerine ge├žen kavramlar─▒n ve tekniklerin toplam─▒d─▒r. T├╝rk├ž├╝ler, tamam─▒yla T├╝rk ve M├╝sl├╝man kalmak ko┼čulu ile Bat─▒ uygarl─▒─č─▒na tam ve kesin olarak girmek isteyenlerdir.

  • Biz uygarl─▒k olarak, bilgi ve ekonomi bak─▒mlar─▒ndan Avrupa uluslar─▒ndan ├žok geri kalm─▒┼č oldu─čumuzu yads─▒yamay─▒z ve uygarl─▒k├ža onlara yeti┼čmek i├žin b├╝t├╝n g├╝c├╝m├╝zle ├žal─▒┼čaca─č─▒z. Ama k├╝lt├╝r bak─▒m─▒ndan hi├žbir ulusu kendimizden ├╝st├╝n g├Âremeyiz. Bize g├Âre T├╝rk k├╝lt├╝r├╝, d├╝nyaya gelmi┼č ve gelecek olanlar─▒n en g├╝zelidir. Bundan dolay─▒ da ne Frans─▒z k├╝lt├╝r├╝n├╝n ne de Alman k├╝lt├╝r├╝n├╝n taklit├žisi olmam─▒za ve onlara uymam─▒za olanak yoktur. Biz onlar─▒ da ba┼čka k├╝lt├╝rler gibi, yaln─▒zca uluslar─▒na ├Âzg├╝ ├Âzel k├╝lt├╝rler sayar─▒z ve onlardan da, ba┼čka k├╝lt├╝rler gibi yaln─▒z yabanc─▒l bir zevkle tat al─▒r─▒z. T├╝rk├ž├╝l├╝k, yaln─▒z kendi ├Âzg├╝n k├╝lt├╝r├╝ne tutkun olmakla birlikte, k├Âr├╝ k├Âr├╝ne ulus├žu ve ba─čnaz de─čildir. Avrupa uygarl─▒─č─▒n─▒ tam ve dizgeli olarak almaya kesin kararl─▒ oldu─ču gibi, hi├ž bir ulusun k├╝lt├╝r├╝ne kar┼č─▒ ilgisiz de─čildir; onlar─▒ k├╝├ž├╝msemez de; tam tersine, b├╝t├╝n k├╝lt├╝rlere de─čer veririz ve sayg─▒ duyar─▒z.
  • Ziya G├Âkalp: “T├╝rk ulusundan─▒m, ─░sl├óm ├╝mmetindenim, Bat─▒ uygarl─▒─č─▒ndan─▒m“.
  • T├╝rk milletindeniz” dedi─čimiz i├žin; dilde, sanatta, ahl├ókta, hukukta hatta dinde ve felsefede T├╝rk k├╝lt├╝r├╝ne, T├╝rk zevkine, T├╝rkl├╝k bilincine g├Âre bir ├Âzg├╝nl├╝k, bir ki┼čisellik g├Âstermeye ├žal─▒┼čaca─č─▒z. “─░slam ├╝mmetindeniz” dedi─čimiz i├žin g├Âz├╝m├╝zde en kutsal kitap, Kur’an─▒-─▒ Kerim; en kutsal insan, Hazret-i Muhammed; en kutsal tap─▒nak K├óbe;┬á en kutsal din ─░sl├óml─▒k olacakt─▒r. “Bat─▒ uygarl─▒─č─▒ndan─▒z” dedi─čimiz i├žin de; bilimde, felsefede, fenlerde ve ba┼čka uygarl─▒k alanlar─▒nda tam bir Avrupal─▒ gibi davranaca─č─▒z.
  • Toplumsal olgular─▒n a├ž─▒klanmas─▒nda iki toplumbilim dizgesi var: Karl Marx‘─▒n “Tarihsel Maddecilik” dizgesi ve Emil Durkheim‘in “Toplumsal ├ťlk├╝c├╝l├╝k” dizgesi. Marx’a g├Âre t├╝m toplumsal olgular (siyasal, ahl├óksal, dinsel vb) ekonomik olgular─▒n bir sonucudur. T├╝m olgular, ekonomik olgular─▒n sonu├žlar─▒ ve g├Âlgeleridir. Durkheim’e g├Âre bu do─čru de─čildir. Ekonomik olgularda di─čer toplumsal olgular gibidir. “Neden” veya “Sonu├ž” olabilir.
  • T├╗ranc─▒l─▒k; Tur├ón ad─▒ alt─▒nda birle┼čen O─čuzlar─▒, Tatarlar─▒, K─▒rg─▒zlar─▒, ├ľzbekleri, Yakutlar─▒ dilde, edebiyatta, k├╝lt├╝rde birle┼čtirmektir. T├╗ran; T├╝rklerin t├╝m├╝n├╝ i├žine alan ve T├╝rk olmayanlar─▒ d─▒┼čta b─▒rakan ├╝lkesel yurttur. T├╝rklerin oturdu─ču ve T├╝rk├že’nin konu┼čuldu─ču b├╝t├╝n ├╝lkelerin toplam─▒d─▒r.
  • ├ça─čda┼čla┼čmak demek; Avrupal─▒lar gibi z─▒rhl─▒lar, otomobiller, u├žaklar yap─▒p kullanabilmek demektir. ├ça─čda┼čla┼čmak, bi├žim ve ge├žim bak─▒mlar─▒ndan Avrupal─▒lara benzemek demek de─čildir. Ne zaman bilgileri ve sanayi ├╝r├╝nlerini aktarmak ve sat─▒n almak i├žin Avrupal─▒lara ihtiya├ž duymad─▒─č─▒m─▒z─▒ g├Âr├╝rsek, o zaman ├ža─čda┼čla┼čm─▒┼č oldu─čumuzu anlar─▒z.


2 Yorum »

  1. http://www.mustafaislamoglu.com/318_Ziya-Gokalp.html

    tavsiyemdir okuyunuz l├╝tfen

    G├Ânderen Sabri @ 07 Aral─▒k 2011 - 07:47

  2. Merhaba, baglantisini vermis oldugunuz yaziyi okudum. Eger uzerinde calisilan bilimsel calismanin devami varsa incelemek isterim.

    G├Ânderen Nedim Şahin @ 07 Aral─▒k 2011 - 07:57


Yorum Yap─▒n




<

  karaodalar.com © 2005-2015 Nedim Şahin
Wordpress altyapısıyla güçlendirilmiştir. Tema tarafımdan yapılmıştır.
Blogdaki materyaller (yazı, resim vs.) kaynak göstermek koşulu ile kullanilabilir. İletişim
 Creative Commons License
This blog has been retired. Visit my personal website for new posts: www.nedimsahin.net